Changdeokgung-paleis

In de besneeuwde tuin staan de bomen rechtop.
Het vertakken van de takken, de kromming van de dakpannen, zelfs de blauwe schaduw die over de sneeuw vloeit: alles is zorgvuldig geschilderd.
De schilder wist al hoe hij het zichtbare moest schilderen. Hij kon verhoudingen vastleggen, ruimtelijke diepte maken en de kleine verschillen in winterlicht op het doek overbrengen. Het nauwkeurige oog en de geoefende hand die het academisme hem leerde, bewaken het beeld.
Maar zijn weg hield hier niet op.
Geleidelijk schilderde hij eerder de wind die de takken beweegt dan de takken zelf; eerder de schaduw die het huis bevat en zijn houding van volhouden dan zijn vorm. Eerder de rug die boog voor de tijd dan het gezicht van een mens. In plaats van de kleur voor zijn ogen liet hij de kleur van droog gras achter, dat lang zon en wind had verdragen.
In dit winterlandschap is alles nog scherp. De boom is boom, het huis huis, de sneeuw sneeuw. Maar later vervagen die grenzen in de wind. De boom wordt het lichaam van de wind, het huis een houding van volhouden, de mens een klein wezen binnen het pungto.
Hij heeft zijn vermogen om te schilderen niet opgegeven.
Juist doordat hij het zo goed beheerste, kon hij uiteindelijk weglaten.
Van weergave naar bestaan. Van vorm naar houding.
In deze besneeuwde tuin was die lange weg begonnen.

Deel twee · Verhalen — Mensen die voortleven
Deel twee
Verhalen
Mensen die voortleven
Binnen dat pungto
leven de mensen.