Παλάτι Changdeokgung

Στην αυλή τη σκεπασμένη με χιόνι τα δέντρα στέκονται ίσια. Ζωγραφίστηκαν με φροντίδα το διχάλωμα των κλαδιών, η καμπύλη των κεραμιδιών, ακόμη και η γαλάζια σκιά που απλώνεται πάνω στο χιόνι. Ο ζωγράφος γνώριζε ήδη πώς να ζωγραφίζει ό,τι φαίνεται. Ήξερε να πιάνει τις αναλογίες, να φτιάχνει το βάθος του χώρου, να μεταφέρει στην εικόνα τις λεπτές διαφορές του χειμωνιάτικου φωτός. Το ακριβές μάτι και το έμπειρο χέρι, που τα δίδαξε ο ακαδημαϊσμός, φυλάνε ακόμη την εικόνα. Μα ο δρόμος του δεν σταμάτησε εδώ. Σιγά σιγά ζωγράφισε τον άνεμο που κουνά τα κλαδιά περισσότερο από τα κλαδιά, και τη σκιά που κρατά το σπίτι και τη στάση με την οποία αντέχει περισσότερο από τη μορφή του. Ζωγράφισε την πλάτη που λύγισε μπροστά στα χρόνια περισσότερο από το πρόσωπο του ανθρώπου. Και άφησε το χρώμα του ξερού χόρτου, που άντεξε για καιρό τον ήλιο και τον άνεμο, περισσότερο από το χρώμα που είναι μπροστά στα μάτια. Σ’ αυτό το χειμωνιάτικο τοπίο όλα είναι ακόμη καθαρά. Το δέντρο είναι δέντρο, το σπίτι σπίτι, το χιόνι χιόνι. Μα αργότερα εκείνα τα όρια θολώνουν μέσα στον άνεμο. Το δέντρο γίνεται σώμα του ανέμου, το σπίτι γίνεται στάση αντοχής, κι ο άνθρωπος γίνεται ένα μικρό ον τοποθετημένο μέσα στον τόπο και το κλίμα. Δεν εγκατέλειψε τον τρόπο του να ζωγραφίζει. Επειδή τον γνώριζε πολύ καλά, μπόρεσε τελικά να αφαιρέσει. Από την αναπαράσταση στην ύπαρξη. Από τη μορφή στη στάση. Σ’ αυτή τη χιονισμένη αυλή άρχιζε ο μακρύς δρόμος.

Μέρος Δεύτερο · Ιστορίες — Άνθρωποι που ζουν Μέρος Δεύτερο Ιστορίες Άνθρωποι που ζουν

Μέσα σ’ εκείνον τον τόπο και το κλίμα, ζουν οι άνθρωποι.